Đề án 89 là gì và hỗ trợ bao nhiêu tiền?
Đề án 89 (theo Quyết định 89/QĐ-TTg) là chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo nhằm nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên và cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục đại học, thông qua đào tạo, nghiên cứu và trao đổi ngắn hạn ở nước ngoài. Đối tượng chính là giảng viên và nghiên cứu sinh, nhưng nhiều trường như Bách Khoa Hà Nội, Bách Khoa TP.HCM và một số trường sư phạm dùng một phần chỉ tiêu của đề án để cử sinh viên xuất sắc đi thực tập 2-6 tháng tại các đại học và doanh nghiệp đối tác Nhật Bản, thường gắn với chương trình hợp tác của giảng viên hướng dẫn.
Mức hỗ trợ cụ thể do trường quản lý và giải ngân theo từng đợt, không phải một khoản lương trả trực tiếp từ phía Nhật:
- Hỗ trợ sinh hoạt phí: 5-7 triệu ₫/tháng (khoảng 30.000-42.000 JPY theo tỷ giá tham chiếu 1 JPY ≈ 165 ₫), giải ngân tối đa 4-6 tháng
- Hỗ trợ đi lại và khởi hành: một lần, 12-18 triệu ₫, tùy trường và tuyến bay
- Bảo hiểm y tế ngắn hạn: một số trường cộng thêm 1,5-2,5 triệu ₫ cho toàn bộ thời gian thực tập
Nói thẳng để sinh viên khỏi kỳ vọng sai: đây là hỗ trợ một phần. Với chi phí sinh hoạt thực tế tại Tokyo hoặc Osaka (xem bảng bên dưới), mức 5-7 triệu ₫/tháng thường chỉ bù được 30-40% tổng chi phí. Phần còn lại, gia đình hỗ trợ hoặc sinh viên tự xoay xở bằng cách ở ký túc xá, nấu ăn tại nhà và tận dụng thẻ giảm giá sinh viên.
Điều kiện đủ tư cách tham gia
Vì đề án gắn với mục tiêu đào tạo giảng viên, điều kiện xét chọn khắt khe hơn nhiều học bổng trao đổi thông thường:
- Ngành học: ưu tiên kỹ thuật, công nghệ thông tin, khoa học tự nhiên và sư phạm, vì đây là các ngành đề án tập trung xây dựng đội ngũ giảng viên kế cận
- Năm học: sinh viên năm 3 trở lên hoặc học viên cao học; một số suất tài năng mở cho sinh viên năm 2 có thành tích nghiên cứu nổi bật
- GPA: tối thiểu 3.0/4.0 hoặc 7.5/10, tùy thang điểm và quy định riêng của từng trường
- Ngoại ngữ: IELTS 5.5 trở lên hoặc tương đương cho các suất trao đổi học thuật bằng tiếng Anh; tiếng Nhật N3 nếu thực tập tại doanh nghiệp Nhật yêu cầu giao tiếp nội bộ bằng tiếng Nhật
- Đề cử: phải có thư đề cử hoặc xác nhận của khoa/trường. Đề án 89 không nhận hồ sơ đăng ký tự do trực tiếp từ sinh viên, đây là điểm khác biệt lớn nhất so với các học bổng như Erasmus+ hay JASSO
Nếu bạn đang chuẩn bị hồ sơ ngành kỹ thuật, việc dựng một hồ sơ ứng viên ngành kỹ thuật mẫu trước khi nộp cho khoa xét chọn cũng giúp hội đồng hình dung rõ hơn năng lực và định hướng thực tập của bạn.
Quy trình nộp hồ sơ và thời gian xử lý theo tuần
Toàn bộ quy trình từ lúc bắt đầu đến lúc có kết quả thường mất 12-13 tuần. Đây là các bước cụ thể:
- Tuần 1-2: Liên hệ phòng Hợp tác quốc tế hoặc phòng Đào tạo, hỏi trường có tham gia đợt phân bổ chỉ tiêu Đề án 89 năm đó không và xin mẫu đơn đề cử nội bộ
- Tuần 3-4: Nộp hồ sơ nội bộ gồm bảng điểm, thư giới thiệu của 2 giảng viên, chứng chỉ ngoại ngữ và kế hoạch thực tập để khoa xét chọn ứng viên đề cử
- Tuần 5-6: Khoa/trường tổng hợp danh sách đề cử, gửi lên Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc đơn vị quản lý đề án
- Tuần 7-10: Đơn vị quản lý xét duyệt hồ sơ, đối chiếu với phía đối tác Nhật Bản về chỗ nhận thực tập và lịch trình phù hợp
- Tuần 11-12: Thông báo kết quả, sinh viên trúng tuyển ký cam kết với trường và bắt đầu thủ tục xin visa cùng đối tác Nhật
- Tuần 13 trở đi: Chuẩn bị visa, vé máy bay, chỗ ở và các buổi hướng dẫn trước khi khởi hành
Trong lúc chờ kết quả đề cử, đây cũng là thời điểm hợp lý để luyện phỏng vấn bằng tiếng Anh, vì nhiều đối tác Nhật vẫn phỏng vấn nhanh qua video trước khi xác nhận chỗ thực tập. Bài 15 câu phỏng vấn thực tập bằng tiếng Anh hay gặp nhất là nơi luyện tập tốt.
Bảng chi phí sinh hoạt: Tokyo/Osaka so với mức hỗ trợ
Đây là phần sinh viên hay bỏ qua rồi bất ngờ khi đến nơi. Tỷ giá tham chiếu: 1 JPY ≈ 165 ₫ (tháng 7/2026).
| Khoản chi | Tokyo (JPY/tháng) | Osaka (JPY/tháng) | VNĐ tương đương (Tokyo) |
|---|---|---|---|
| Nhà ở (ký túc xá / share house) | 55.000-75.000 | 40.000-55.000 | 9,1-12,4 tr ₫ |
| Ăn uống | 32.000-42.000 | 28.000-38.000 | 5,3-6,9 tr ₫ |
| Đi lại (tàu điện, xe bus) | 10.000-16.000 | 8.000-13.000 | 1,7-2,6 tr ₫ |
| Điện thoại / internet | 3.500-5.000 | 3.500-5.000 | 0,6-0,8 tr ₫ |
| Tổng chi phí hàng tháng | 100.500-138.000 | 79.500-111.000 | 16,6-22,8 tr ₫ |
| Mức hỗ trợ Đề án 89 | 30.000-42.000 | 30.000-42.000 | 5-7 tr ₫ |
| Phần chênh lệch cần tự lo | ~70.500-96.000 | ~49.500-69.000 | ~11,6-15,8 tr ₫ |
Osaka rẻ hơn Tokyo khoảng 20-25% cho cùng mức sống, nên nếu trường có đối tác tại Osaka hoặc Kyoto, phần chênh lệch bạn cần tự bù sẽ nhẹ hơn đáng kể. Muốn hình dung chi tiết hơn về visa, tìm nhà và cách sống tiết kiệm tại thủ đô Nhật, bài hướng dẫn thực tập tại Tokyo cho sinh viên Việt Nam đi sâu vào từng khoản chi và mẹo tìm share house.
Yêu cầu visa thực tập sinh cho sinh viên Việt Nam tại Nhật
Vì Đề án 89 gắn với chương trình học thuật của trường chứ không phải hợp đồng lao động, sinh viên tham gia thường xin visa Hoạt động văn hóa (文化活動) hoặc visa lưu trú ngắn hạn diện sinh viên trao đổi, chứ không phải visa Thực tập kỹ thuật (TITP) dành cho lao động dài hạn.
- Bước 1, Giấy chứng nhận tư cách lưu trú (COE): phía đối tác Nhật (trường hoặc doanh nghiệp) nộp hồ sơ xin COE tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh Nhật Bản. Thời gian xử lý: 4-8 tuần
- Bước 2, xin visa tại Việt Nam: sau khi có COE bản gốc, sinh viên nộp hồ sơ xin visa tại Đại sứ quán Nhật Bản ở Hà Nội hoặc Tổng Lãnh sự quán tại TP.HCM. Thời gian xử lý: 5-10 ngày làm việc
- Giấy tờ cần chuẩn bị: hộ chiếu còn hạn ít nhất 6 tháng, đơn xin visa, ảnh thẻ, COE bản gốc và bản photo, thư mời của trường hoặc doanh nghiệp Nhật, xác nhận tài chính (sổ tiết kiệm hoặc xác nhận hỗ trợ từ Đề án 89), giấy xác nhận sinh viên và bảo hiểm y tế du học
Tổng thời gian từ lúc xin COE đến lúc cầm visa trong tay thường mất 6-10 tuần. Cộng với 12-13 tuần xét duyệt nội bộ của đề án đã nói ở trên, sinh viên nên tính trước cả học kỳ, không phải vài tuần trước ngày khởi hành.
Lưu ý quan trọng
Đề án 89 không bảo lãnh visa thay bạn. Trường chỉ hỗ trợ giấy tờ xác nhận tài chính và thư giới thiệu, còn quy trình COE và visa vẫn do đối tác Nhật và Đại sứ quán xử lý độc lập. Đừng đặt vé máy bay trước khi có visa trong tay.
Câu hỏi thường gặp về Đề án 89
Đề án 89 có phải là học bổng toàn phần không?
Không. Đây là hỗ trợ một phần, khoảng 5-7 triệu ₫/tháng cộng hỗ trợ đi lại một lần 12-18 triệu ₫. Phần chênh lệch chi phí sinh hoạt tại Tokyo hoặc Osaka, sinh viên thường phải tự lo hoặc xin thêm từ gia đình.
Có thể tự nộp hồ sơ mà không qua trường không?
Không. Đề án 89 chỉ nhận danh sách đề cử từ các trường tham gia chương trình, không nhận đăng ký trực tiếp từ cá nhân sinh viên.
Ngành nào được ưu tiên?
Kỹ thuật, công nghệ thông tin, khoa học tự nhiên và sư phạm, vì đề án gắn với mục tiêu xây dựng đội ngũ giảng viên kế cận cho các ngành này.
Thực tập theo Đề án 89 kéo dài bao lâu?
Phổ biến nhất là 4-6 tháng, một số chương trình trao đổi ngắn hạn chỉ 2-3 tháng, khớp với thời gian giải ngân hỗ trợ sinh hoạt phí.
Nếu không đủ điều kiện thì còn cách nào khác để thực tập tại Nhật?
Học bổng JASSO, chương trình JENESYS hoặc xin thực tập trực tiếp qua doanh nghiệp tại Tokyo, Osaka đều là lựa chọn song song, không cần chờ chỉ tiêu Đề án 89.
Hồ sơ cho kỳ 2027 cần chuẩn bị từ khi nào?
Đợt tuyển sinh cho kỳ 2027 thường mở hồ sơ vào cuối năm 2026. Vì quy trình mất khoảng 12-13 tuần, nên bắt đầu chuẩn bị bảng điểm và chứng chỉ ngoại ngữ từ tháng 7-8 năm 2026.
Không chờ được chỉ tiêu Đề án 89?
Tạo hồ sơ miễn phí để xem các vị trí thực tập tại Nhật Bản qua kênh doanh nghiệp trực tiếp, song song với hồ sơ Đề án 89 của trường.
Tham gia miễn phí →